Atopowe zapalenie skóry. Czy alergia skórna to na pewno AZS

dr Lidia Ruszkowska – specjalista pediatra, dermatolog Ordynator Oddziału Dermatologii Dziecięcej Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to jedna z najczęściej występujących alergicznych chorób skóry.

AZS to choroba przewlekła i nawracająca. Okresy remisji objawów przeplatają się z okresami zaostrzeń: przesuszona skóra, świąd, rany. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia około 20% populacji na świecie jest dotknięta AZS.

Wygląd atopowego zapalenia skóry u małych dzieci jest bardzo niecharakterystyczny.

Są to zmiany pod postacią rumienia, na którego powierzchni może być sączenie, mogą być krosteczki, mogą być pęcherzyki, mogą być nadżerki czyli malutkie ranki. Te zmiany mogą być pojedyncze rozsiane po całej skórze, ale również może być tak, że będą zlewały się w takie duże rumieniowe powierzchnie. Warunkiem rozpoznania atopowego zapalenia skóry musi być spełnienie pewnych kryteriów wyznaczonych w 1980 roku – są to tak zwane kryteria Hanifina-Rajki.

Pupa niemowlaka

Gładka pupa niemowlaka” jest przysłowiowa. Tymczasem takie zjawisko w naturze występuje coraz rzadziej. Atopowe Zapalenie Skóry panoszy się i angażuje całą rodzinę. Cały dom musi być urządzony tak by zminimalizować ryzyko nawrotów choroby – trzeba uważnie dobierać środki higieny, używać niedrażniących tkanin a nawet… rozważnie dobierać kolory.

Na pierwszym miejscu kryterium jest świąd – jeżeli zmiany skórne pojawiają się u malutkiego dziecka, a nie dają świądu, dziecko nie drapie się, to należy się zastanowić, czy należy tu rozpoznawać atopowe zapalenie skóry. Jest bardzo dużo chorób wieku niemowlęcego, wczesnodziecięcego, które dla mniej wprawnego oka, a już na pewno dla rodziców, mogą mylić to rozpoznanie, i okazuje się, że nie jest to wcale atopowe zapalenie skóry. Niewątpliwie spotykamy się ostatnio z takim problemem nadrozpoznawalności atopowego zapalenia skóry, bo w dalszym przebiegu opieki nad pacjentem okazuje się, że 60%, a nawet 80% tych zmian skórnych to nie jest atopowe zapalenie skóry.

Nazwij to! 

Tu od razu chciałabym wtrącić taką jedną rzecz – sprawa nomenklatury, nazewnictwa. Atopowe zapalenie skóry czyli inaczej wyprysk alergiczny to są medyczne pojęcia. Bardzo często spotykamy się z mówieniem o skazie białkowej, uczuleniu na mleko, i wśród laików to również znaczy, że ma to być atopowe zapalenie skóry. Żeby rozpoznać atopowe zapalenie skóry rzeczywiście trzeba znać się na tej skórze, trzeba tak umiejętnie przeprowadzić wywiad z rodzicami, żeby zebrać dokładnie te informacje, które będą istotne do rozpoznania atopowego zapalenia skóry. Bo podkreślam jeszcze raz – sam wygląd zmian skórnych może być bardzo mylący.

Kryteria Hanifina – Rajki 

Atopowe zapalenie skóry lekarz diagnozuje wtedy, gdy u dziecka stwierdzi przynajmniej trzy kryteria większe oraz cztery mniejsze.

Kryteria zasadnicze: świąd, przewlekły i nawrotowy przebieg, charakterystyczna morfologia zmian i ich lokalizacja, osobniczy lub rodzinny wywiad atopowy.

Mniejsze kryteria: suchość skóry, rybia łuska, natychmiastowe reakcje skórne, podwyższony poziom IgE, wczesny wiek wystąpienia zmian, skłonność do nawrotowych zakażeń skóry, nieswoisty wyprysk rąk lub stóp, wyprysk sutków, zapalenie czerwieni warg,
nawrotowe zapalenia spojówek, fałd Dennie-Morgana (wytworzenie fałdu skórnego poniżej brzegu dolnej powieki), stożek rogówki, zaćma, zacienienie wokół oczu, łupież biały, fałd szyjny, świąd po spoceniu, nietolerancja pokarmów, nietolerancja wełny, zaostrzenie po zdenerwowaniu, biały dermografizm (pokrzywka występująca przy zadrapaniu, potarciu lub ucisku skóry), rumień twarzy, akcentacja mieszków włosowych.

IGE -immunoglobulina, której zwiększony poziom może świadczyć o chorobie pasożytniczej lub alergii. Wyniki panelu badań IgE nie wskazują na istotne klinicznie uczulenie zależne od IgE na którykolwiek z pokarmów. Podwyższenie wartości całkowitych IgE może być wynikiem wcześniejszych nasilonych zmian skórnych. Badanie cIgE należy powtórzyć kilka miesięcy po poprzednim. Jest to wartość dająca orientacyjne wskazanie predyspozycji dziecka do choroby atopowej. 

Norma stężenia całkowitego IgE dla dzieci w wieku 7 lat wynosi:

1,03 IU/ml – 161,3 IU/ml lub
2,51 ng/ml – 393,6 ng/ml lub
16 U/ml – 63 U/ml

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *