Zabieg Credego – czy jest konieczny

dr Marzanna Zachara – Reśko – pediatra, neonatolog

Zabieg Credego to jedna z czynności, którą obowiązkowo wykonuje się po przyjściu dziecka na świat. Wykonywany tuż po porodzie zapobiega zakażeniom gałki ocznej.

Dzisiaj zagrożenie rzeżączką jest dla noworodka równie duże jak było w czasach doktora Credego. 

Carl Crede

Carl Siegmund Franz Credé, niemiecki lekarz ginekolog i położnik – wprowadził metodę profilaktyki rzeżączkowego zapalenia spojówki u noworodków. Do zakażenia rzeżączką może dojść u noworodków podczas porodu chorej matki. Konsekwencją jest gonokokowe zapalenie spojówek i nawet trwałe uszkodzenie wzroku. Na świecie rocznie notuje się 25 mln zachorowań – dokładnych statystyk dotyczących Polski brak.

W XIX w., gdy notowano bardzo dużo zakażeń przedniego odcinka oka u noworodków, doktor Carl Crede, niemiecki ginekolog i położnik postanowił znaleźć sposób, żeby zapobiegać tym zakażeniom. Pamiętajmy, że w tym czasie nie znano jeszcze antybiotyków. Lekarz stwierdził, że 2% roztwór azotanu srebra zakrapiany do oczu dzieci po urodzeniu może zapobiec rozwojowi zakażeń oka.

Okazało się, że na 150 noworodków, które miały zakażenie, w ciągu 10 miesięcy ilość zakażeń spadła do 1, tak że było to epokowe odkrycie na tamte czasy. 

Później stwierdzono, że ten roztwór jest zbyt mocny i zaczęto stosować 1% roztwór azotanu srebra i stosowano go przez lata. W Polsce wszedł do użytku publicznego i powszechnego w latach 30. XX wieku.

Antybiotyk zamiast srebra 

Natomiast później, w dobie rozwoju farmakologii i wprowadzania antybiotyków okazało się, że ponieważ roztwór azotanu srebra działa również drażniąco na spojówki noworodków – stawały się one zaczerwienione, czasami bolesne, być może nawet zaburzały widzenie noworodków, wymyślono inny sposób zapobiegania zakażeniu. W tej chwili stosuje się erytromycynę – jest to maść, którą zakłada się do worka spojówkowego noworodka.

budowa oka

ryc. Atlas Anatomiczny Buchmann; 1 – powieka górna; 2 – komora przednia gałki ocznej; 3 – tęczówka; 4 – spojówka powiekowa; 5 – ciało rzęskowe; 6 – siatkówka; 7 – naczyniówka; 8 – mięsień prosty górny oka; 9 – mięsień przyśrodkowy oka; 10 – mięsień prosty boczny oka; 11 – nerw wzrokowy; 12 – mięsień dolny oka; 13 – twardówka; 14 – soczewka; 15 – powieka dolna; 16 – rogówka.

 

Rzeżączka i chlamydie – zagrożenie oczu dziecka 

zabieg credego

Jednym z poważnych zagrożeń dla dziecięcych oczu jest zakażenie chlamydiami. Zakażenie objawia się ropną wydzieliną w workach spojówkowych, obrzękiem powiek i powiększeniem przyusznych węzłów chłonnych. Są obrzękłe, a przyuszne węzły chłonne powiększone i bolesne.

W niektórych krajach Europy, ze względu na to, że u rodzących stwierdzono stosunkowo mało zakażeń przenoszonych drogą płciową, zrezygnowano z prowadzenia takiej profilaktyki. Główną przyczyną powstawania zakażeń tego typu było zakażenie rzeżączkowe. Okazuje się, że w Polsce jest to problem ciągle istniejący, a dodatkowo występują zakażenia powodowane przez inne drobnoustroje, którymi są chlamydie. Azotan srebra nie zwalczał zakażenia chlamydiowego, a erytromycyna zapobiega i leczy zarówno chlamydiowe jak i rzeżączkowe zapalenie spojówek. W Stanach Zjednoczonych od 2006 r., w większości Stanów także stosuje się erytromycynę do worka spojówkowego.

Zabieg Credego po cesarskim cięciu 

Może paść pytanie, co z zabiegiem Credego w porodach prowadzonych drogą cięcia cesarskiego? Przyjmuje się zasadę, że czasem bardziej wskazana jest rutyna i to, żeby nie rozdzielać dzieci urodzonych drogą cięcia od dzieci urodzonych siłami natury. Tak więc stosuje się tę antybiotykową maść i u jednych, i u drugich.

Skutki uboczne 

Jest to bardzo bezpieczne działanie, bo maść nie powoduje żadnych podrażnień oka. Czasem rodzice pytają a co to za maść? A czemu taka gęsta? Rzeczywiście wygląda to tak, że po jej podaniu dziecko ma zaklejona oczka, ale w ciągu pół godziny do 45 minut ta maść pod wpływem temperatury ciała się rozpuszcza. Dzięki temu możemy zapobiec poważnemu zakażeniu przedniego odcinka oka.

Zobacz też: 

Badania przesiewowe noworodków 

Główka noworodka – zarastanie ciemiączka 

Pierwsza kąpiel 

 

 

Zapisz

3 thoughts on “Zabieg Credego – czy jest konieczny

  1. Do cholery jakiemu zakazeniu zerzączką, jesli matka jest zdrowa i jest cesarskie cięcie, to po kuta pchają dzieciakowi to gono do oczu, bo rutyna? Co za ignoranci

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *