Próchnica. “Dziel się uśmiechem” – VII edycja programu edukacyjnego

Próchnica to poważny problem w Polsce. Magdalena Różczka została ambasadorką VII edycji programu edukacyjnego „Dziel się Uśmiechem”, którego celem jest profilaktyka próchnicy.

Wraz z nowym rokiem szkolnym rozpoczęła się kolejna, 7. edycja ogólnopolskiego programu „Dziel się Uśmiechem”. W ramach obecnej edycji programu 100 tys dzieci weźmie udział w cyklu lekcji poświęconych profilaktyce próchnicy. Otrzymają też zestawy do pielęgnacji zębów.

Próchnica to nie żarty. W Polsce ponad 70 proc. dzieci w wieku 5-13 lat ma próchnicę[1]. Stanowi to znacząco wyższy odsetek w porównaniu ze średnią z innych krajów Unii Europejskiej. Dlatego właśnie celem kampanii jest edukowanie uczniów szkół podstawowych, jak prawidłowo dbać o higienę jamy ustnej oraz w jaki sposób przeciwdziałać rozwojowi tej choroby.

Program „Dziel się Uśmiechem” jest realizowany od 2013 roku przez Polski Czerwony Krzyż oraz firmę Mars Polska. Wsparcie merytoryczne zapewnia Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej oraz Polskie Towarzystw0 Stomatologiczne. W tym roku do programu w roli Ambasadorki dołączyła Magdalena Różczka, aktorka znana nie tylko z ról filmowych, ale także z zaangażowania w inicjatywy społeczne.

Próchnica - Akcja "Dziel się Uśmiechem" pomaga w walce z próchnicą.

Akcja “Dziel się Uśmiechem” doczekała się VII edycji. To program edukacyjny propagujący dbanie o zdrowie zębów, skierowany do dzieci w wieku szkolnym. Profilaktyka jest najważniejszym elementem w walce z próchnicą. A statystyki są zatrważające. Dane Ministerstwa Zdrowia pokazują, że próchnica to problem aż 99% Polaków!

Próchnica – efekt niewłaściwej higieny jamy ustnej

Walka z próchnicą wśród dzieci to jeden z celów WHO na XXI w.[2] Tymczasem w Polsce stan zdrowia jamy ustnej stanowi poważny problem. Według Ministerstwa Zdrowia na próchnicę choruje już prawie 82% sześciolatków i 86% dziesięciolatków[3]. Główne przyczyny to niewłaściwa higiena jamy ustnej oraz zbyt rzadkie kontrole u dentysty. Problemem jest również niewiedza dzieci i ich opiekunów na temat tego, jak należy prawidłowo dbać o zdrowie zębów.1

Odpowiednio skierowana edukacja, szczególnie do dzieci w wieku szkolnym i ich rodziców, może zmienić dotychczasowe niewłaściwe nawyki i wpłynąć na zapobieganie rozwojowi choroby próchnicowej w życiu dorosłymmówi prof. Dorota Olczak-Kowalczyk, konsultant krajowy w dziedzinie stomatologii dziecięcej oraz Prezes Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej. Ogólnopolski program „Dziel się Uśmiechem” włącza się w nurt działań profilaktycznych i wspiera walkę z próchnicą zębów, poprzez promowanie świadomości prozdrowotnej wśród uczniów oraz ich rodziców.

Próchnica a 100 tysięcy dziecięcych uśmiechów

Program „Dziel się Uśmiechem” jest odpowiedzią na alarmujący stan zdrowia zębów polskich dzieci. Od 6 lat Polski Czerwony Krzyż i Mars Polska wspólnie działają na rzecz edukacji w zakresie prawidłowej higieny jamy ustnej. Wzorem poprzednich edycji, także w tym roku w szkołach podstawowych, które dołączyły do akcji, nauczyciele prowadzą cykl zajęć edukacyjnych. Podczas specjalnie zorganizowanych lekcji, poświęconych higienie jamy ustnej, dzieci dowiedzą się, jak prawidłowo dbać o zdrowy i czysty uśmiech. Wszyscy uczniowie objęci programem – a w tym roku będzie ich w całej Polsce blisko 100 000– otrzymają specjalne materiały edukacyjne, które w ciekawy sposób przedstawiają najważniejsze zasady dbania o zęby, zdrowej diety i aktywnego trybu życia.

Próchnica to poważna choroba, na którą cierpi 99% Polaków.

Cztery proste kroki dbania o higienę jamy ustnej pomogą zapobiegać próchnicy zębów.

 

Próchnica – 4 proste kroki do zdrowych i czystych zębów

W ramach zajęć edukacyjnych „Dziel się Uśmiechem” dzieci poznają 4 proste kroki do zdrowego i czystego uśmiechu. Pierwszy z nich to szczotkowanie zębów pastą z fluorem przynajmniej dwa razy w ciągu dnia. Kolejny dotyczy używania dodatkowych produktów przeznaczonych do higieny jamy ustnej, takich jak płyn do płukania ust czy nić dentystyczna.

Zdarza się, że po zjedzeniu posiłku lub wypiciu napoju nie mamy możliwości umycia zębów. Wówczas pozostawione na nich resztki pokarmów i cukrów wchodzą w reakcję z płytką nazębną i tworzą kwasy, które niszczą szkliwo. Aby tego uniknąć należy wykonać krok trzeci, czyli sięgnąć po bezcukrową gumę do żucia. Żucie takiej gumy przez 10 minut po posiłku wpływa na zwiększenie produkcji śliny, która pomaga wypłukać resztki jedzenia.

Czwartym, równie istotnym krokiem jest regularna kontrola zębów u dentysty, przynajmniej raz na pół roku. Dzieci, które biorą udział w zajęciach dostają zeszyty edukacyjne przygotowane przez ekspertów specjalnie na potrzeby programu, a także zestawy do pielęgnacji zębów, składające się ze szczoteczki, pasty oraz bezcukrowej gumy do żucia Orbit®.

Próchnica a żucie gumy

Bezcukrowa guma do żucia jest rekomendowana przez ekspertów jako jeden z 4 podstawowych elementów dbania o zęby. Wprowadzenie jej do codziennej higieny jamy ustnej pozwoli lepiej zadbać o zdrowe i czyste zęby, zwłaszcza że coraz więcej czasu spędzamy poza domem. Dla Mars Wrigley, firmy odpowiedzialnej, która produkuje bezcukrowe gumy do żucia Orbit®, naturalną rzeczą jest wykorzystywanie własnych produktów w słusznej sprawie. A taką właśnie jest realizacja akcji „Dziel się Uśmiechem”. W ten sposób pomagamy rozwiązywać realny problem społeczny  – mówi Beata Rożek, Dyrektor ds. Korporacyjnych Mars Polska.

Dzieci w Polsce myją zęby rano i wieczorem, ale to zdecydowanie za mało. Posiłki i przekąski spożywane w ciągu dnia także wpływają na ryzyko próchnicy, dlatego po jedzeniu najlepiej dokładnie wyszczotkować zęby pastą z fluorem. Gdy nie ma takiej możliwości, z pomocą może przyjść bezcukrowa guma żuta po posiłku przez kilka minut. – wyjaśnia prof. Marzena Dominiak, Prezydent Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego.

 

Mars wspiera walkę z próchnicą

Program „Dziel się Uśmiechem” jest w całości finansowany przez firmę Mars Polska. Firma co roku przekazuje na jego realizację 1% ze sprzedaży dowolnych gum Orbit® we wskazanych miesiącach, zazwyczaj wczesną jesienią. W tym roku akcją zostały objęte produkty sprzedawane w sklepach stacjonarnych w okresie od 1 września do końca października. Do tej pory Mars Polska przekazała na realizację programu (m.in. na zestawy do pielęgnacji zębów, materiały edukacyjne i organizację lekcji) łącznie ponad 4,6 mln zł.

Dotychczas odbyło się sześć edycji programu „Dziel się Uśmiechem”, w ramach których ponad pół miliona dzieci z klas I – VI wzięło udział w zajęciach edukacyjnych. Ostania trwała od października 2018 r. do czerwca 2019 r. i uczestniczyło w niej blisko 100 000 uczniów z ponad 760 szkół podstawowych w całej Polsce. Program „Dziel się Uśmiechem” cieszył się wówczas największą popularnością w województwie lubelskim (10 164 uczestników), warmińsko-mazurskim (9 500) oraz wielkopolskim (9 000).

Tegoroczna, siódma już edycja programu, potrwa do końca marca 2020 roku. Jej ambasadorką jest Magdalena Różczka, a  patronami honorowymi  – m.in. Minister Edukacji Narodowej i Rzecznik Praw Dziecka, konsultant krajowy w dziedzinie stomatologii dziecięcej oraz wojewódzkie Kuratoria Oświaty.

 Więcej informacji o programie „Dziel się Uśmiechem” można znaleźć na stronach: https://www.mojorbit.pl/dziel-sie-usmiechem   oraz  https://pck.pl/co-robimy/promocja-zdrowia/dziel-sie-usmiechem-1

Próchnica – bezcukrowa guma do żucia jako profilaktyka

Światowa Federacja Dentystyczna (FDI World Dental Federation) wskazuje, że próchnica zębów jest jedną z najpowszechniejszych chorób na świecie. Aż 90% populacji zmaga się z problemami jamy ustnej. Polska jest jednym z krajów o najwyższym poziomie próchnicy wśród dzieci w Europie. Stan higieny jamy ustnej polskich dzieci jest bardzo zły i pogarsza się z wiekiem. Mars Polska, jako producent bezcukrowej gumy do żucia, dostrzega wagę problemu, dlatego od wielu lat bada korzyści zdrowotne wynikające z żucia gumy. Badania kliniczne wykazały, że żucie bezcukrowej gumy pomaga stymulować wydzielanie śliny i szybko neutralizować kwasy osadu nazębnego, a tym samym przeciwdziała powstawaniu próchnicy.

Próchnica u dzieci –  dane epidemiologiczne

Wyniki badania[2] przeprowadzonego na podstawie danych pozyskanych w trakcie przeglądów dentystycznych, w ramach programu „Dziel się Uśmiechem” w 2017 r.) pokazują, że:

  • Aż 72% dzieci w wieku 5-13 lat w naszym kraju ma próchnicę. Na każde dziecko przypadają średnio 3 chore zęby. Próchnica w największym stopniu dotyka dzieci w wieku 5-9 lat. Odsetek chorych sięga wśród nich 76%.
  • Z problemem próchnicy częściej borykają się dzieci z miast poniżej 100 tysięcy mieszkańców oraz te mieszkające na wsiach. Niestety nawet w większych aglomeracjach odsetek najmłodszych dotkniętych próchnicą nie spada poniżej 70%.
  • Około połowa dzieci ma wypełnienia zębowe (średnia dla dzieci z wypełnieniem w zębach stałych to 22%,  mlecznych – 38%).
  • Około 2/3 dzieci odwiedza dentystów 1-2 razy w roku (średnio 2 wizyty rocznie).
  • Powodem wizyty u dentysty jest kontrola zębów, ale niestety najczęściej już połączona z leczeniem.
  • Jedną z głównych przyczyn próchnicy jest nieprawidłowa higiena jamy ustnej lub jej brak. Prowadzi to do namnażania się w zalegającej płytce nazębnej drobnoustrojów, które atakują zęby i dziąsła. Z naszych badań wynika, że dzieci szczotkują zęby średnio 2 razy dziennie

Wyniki przeglądów oraz ankiet pokazują również, że dzieci używające dodatkowych akcesoriów do higieny jamy ustnej, takich jak płyny do płukania, nici dentystyczne i bezcukrowe gumy do żucia, rzadziej borykają się z próchnicą.

Żucie gumy bezcukrowej a wydzielanie śliny i neutralizowanie kwasów

Po jedzeniu i piciu kwasy produkowane przez bakterie w osadzie nazębnym atakują powierzchnię zębów. Może to powodować demineralizację szkliwa, co zwiększa ryzyko ubytków oraz przyczynia się do powstawania próchnicy. Ślina odgrywa ważną rolę w zmniejszaniu szkodliwego wpływu słodkich i zawierających kwas napojów oraz żywności. Stanowi najważniejszą naturalną ochronę jamy ustnej przed próchnicą zębów. Ograniczenie ilości śliny może prowadzić także do trudności w żuciu i przełykaniu, owrzodzenia jamy ustnej i zwiększonej podatności na infekcje. Pacjenci cierpiący na suchość jamy ustnej są szczególnie wrażliwi i bardziej narażeni na te dolegliwości.

Według rekomendacji PTSD i PTS, żucie bezcukrowej gumy przez 10 minut po jedzeniu i piciu pomaga neutralizować kwasy osadu nazębnego. A co za tym idzie – obniżyć poziom demineralizacji zębów. Dzieje się tak, ponieważ żucie bezcukrowej gumy stymuluje wydzielanie śliny. Może nawet dziesięciokrotnie zwiększyć jej ilość. Ślina szybko neutralizuje kwasy osadu nazębnego, zanim zdążą zaatakować szkliwo zębów. To dlatego, że zawiera więcej dwuwęglanu wapnia i fosforanów. Dodatkowa ślina, która wydziela się podczas żucia gumy pomaga także zmyć z zębów resztki jedzenia i kwasy powodujące erozję.

Jak dbać o zęby dzieci?

Dzieci w ciągu dnia często sięgają po przekąski. Są to najczęściej słodycze, ciastka, chipsy i słodkie gazowane napoje oraz soki owocowe. Po zjedzeniu tego typu produktów zęby mogą zostać narażone na atak kwasów osadu nazębnego i demineralizację. Są to czynniki, które zwiększają ryzyko rozwoju próchnicy zębów.

Właściwa higiena jamy ustnej jest prostsza niż mogłoby się wydawać. Wystarczy przestrzegać 4 podstawowych kroków:

  1. Szczotkować zęby pastą z fluorem – najlepiej po każdym posiłku, a minimum 2 razy dziennie (po śniadaniu i kolacji).
  2. Czyścić zęby dodatkowymi akcesoriami (płyny, nici dentystyczne), aby usunąć resztki jedzenia z trudno dostępnych przestrzeni międzyzębowych.
  3. Żuć bezcukrową gumę do żucia, gdy nie mamy możliwości wyszczotkowania zębów. Zwiększa ona ilość wydzielanej śliny, neutralizuje kwasy osadu nazębnego, będącego przyczyną próchnicy i pomaga w oczyszczeniu jamy ustnej z resztek pokarmowych.
  4. Odwiedzać regularnie dentystę (przynajmniej raz na 6 m-cy). Dzięki temu możemy wykryć ewentualne zmiany próchnicowe w fazie początkowej i zapobiec ich dalszemu rozwojowi bez ingerencji wiertła.

Oprócz zachęcania do regularnych wizyt u stomatologa i wyjaśniania znaczenia higieny jamy ustnej, należy również edukować dzieci w zakresie zdrowej diety oraz jej wpływu na zęby i dziąsła. Przyzwyczajanie dzieci do codziennego mycia zębów powinno mieć atrakcyjną i zrozumiałą dla nich formę. Dzięki temu będziemy mieć pewność, że nabędą dobrych nawyków od najmłodszych lat.

Przypisy

[1], [2]  Informacje pochodzą z Raportu Ipsos pt. „Badanie przesiewowe stanu uzębienia wśród dzieci ze szkół podstawowych”, który powstał w oparciu o wyniki ankiet oraz przeglądów stomatologicznych realizowanych w ramach V edycji programu „Dziel się Uśmiechem” realizowanego w roku szkolnym 2017/2018. Akcja objęła 11 585 dzieci w wieku 5-13 lat z wybranych szkół podstawowych z województw: kujawsko-pomorskiego, lubelskiego, łódzkiego, świętokrzyskiego i wielkopolskiego.

Pełny Raport Ipsos uwzględniający wyniki z badań z piątej edycji programu znajduje się pod adresem:

http://mojorbit.pl/docs/Wrigley_Stan_uzebienia_dzieci_fala_5.pdf

[2] “Changing oral health profiles of children in Central and Eastern Europe – Challenges for the 21st century, https://www.who.int/oral_health/publications/icd01/en/

[3] Program Ministerstwa Zdrowia ”Monitorowanie Stanu Zdrowia Jamy Ustnej Populacji Polskiej w latach 2016-2020”  pt. Ocena stanu zdrowia jamy ustnej i jego uwarunkowań w populacji polskiej w wieku 6, 10 i 15 lat w 2018 roku”. Umowa nr 11/1/2018/1210/494;

 

 

Summary
Próchnica. "Dziel się uśmiechem" - VII edycja programu edukacyjnego
Article Name
Próchnica. "Dziel się uśmiechem" - VII edycja programu edukacyjnego
Description
Próchnica jest jedną z najpowszechniejszych chorób na świecie. Aż 90% populacji zmaga się z problemami jamy ustnej. Polska jest jednym z krajów w Europie o najwyższym poziomie próchnicy wśród dzieci. Program edukacyjny "Dziel się uśmiechem" organizowany od kilku lat przez Polski Czerwony Krzyż i Mars Polska, ma na celu zapobieganie tej chorobie. We wrześniu ruszyła kolejna, 7 już edycja tej akcji.
Publisher Name
Portal Zdrowia Dziecka
Publisher Logo

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *